Gids

Brandstofverbruik en CO₂ besparen

Snelheid is de grootste knop voor je verbruik. De planner schat je gasolieverbruik en CO₂ en laat zien wat een lagere snelheid oplevert.

De kubuswet: snelheid telt zwaar

Voor een verplaatsingsromp loopt het vermogen ongeveer met de derde macht van de snelheid; het totale verbruik per traject ongeveer met het kwadraat. Een paar km/h minderen kan dus fors schelen in liters en CO₂.

Waarom het in ondiep water nog harder oploopt

De derde macht geldt voor diep, onbeperkt water. In een vaargeul met weinig water onder de kiel loopt de weerstand sneller op dan die vuistregel suggereert: het water moet langs en onder het schip terug, en in ondiepte kan het dat minder makkelijk. Je merkt het als squat en als een schip dat zwaar aanvoelt op dezelfde toerentallen. Bij laagwater of in een smal kanaal levert een paar kilometer per uur minderen daarom vaak meer op dan je op grond van de kubuswet alleen zou verwachten.

De zuinigste snelheid

Langzamer is niet altijd het beste: tijd kost ook geld. De planner weegt brandstof- en tijdkosten tegen elkaar af en markeert de snelheid met de beste tijd/verbruik-verhouding, geklemd op de rompsnelheid.

Wat de schatting niet weet

Het getal is een modelmatige inschatting op basis van je opgegeven scheepsgegevens, de afstand en de snelheid — niet een meting aan jouw schip. Rompvorm, schroef en overbrenging, de staat van de onderwaterhuid, belading en trim, wind, en het verschil tussen een nieuwe en een versleten motor zitten er niet in. Gebruik het om varianten te vergelijken: wat levert een lagere snelheid of een ander vertrekmoment ongeveer op. Gebruik het niet als bunkerplanning — daarvoor is je eigen verbruikscijfer uit de praktijk de enige betrouwbare bron.

Stroming meenemen

Door met de stroom mee te varen of tegenstroom te vermijden bespaar je extra. Combineer de snelheidskeuze met de getoonde afvoer op rivierpunten voor een groenere planning.

CO₂ volgt uit de liters, niet uit de motor

De CO₂-uitstoot per liter gasolie ligt vast in de chemie van de brandstof: verbrand je een liter, dan komt daar een vast aantal kilo's CO₂ uit, ongeacht hoe modern je motor is. Minder CO₂ betekent dus altijd minder liters — er is geen afstelling die daar omheen gaat. Dat maakt CO₂ de eenvoudigste van de cijfers: hij schaalt recht mee met je verbruik en met het brandstoftype dat je opgeeft.

Stikstof en fijnstof werken juist wél via de motor

Voor NOx en fijnstof geldt het omgekeerde: die hangen af van hoe en bij welke belasting er verbrand wordt, en dus van de emissiefase van je motor. Een CCR2-motor en een Stage V-motor die evenveel liters gebruiken stoten heel verschillende hoeveelheden uit. De planner gebruikt daarom de emissiefase die je bij je scheepsgegevens invult. De uitkomst blijft een indicatie op basis van gemiddelde factoren per fase, bedoeld om ordegroottes te vergelijken — niet om aan een rapportageverplichting te voldoen.